Survival ten koste van anderen wel, en slavernij niet?

Iris (9) is al fan nog voordat ze begint met Survive: Escape from Atlantis. Een spel waarbij je een zinkend eiland moet zien te overleven ten koste van de anderen die meedoen. Boten laten zinken, zeemonsters op elkaar afsturen, je kent het wel, basisoverleefzaken. Goed nieuws Iris, er komt een Survive in de ruimte aan.

Een zachtaardige held

Nu heb ik zelden last van heldenverering, maar toen ik Geoff Engelstein zag staan bij de Stronghold-stand te Essen (Spiel’13), kon ik het niet laten. “Dear sir, you are my absolute hero. Can I shake your hand?” En ubervriendelijk als hij is, liet hij mij maar even mijn gang gaan terwijl ik doorratelde over hoe geweldig ik zijn spellen vind en hoe superawesome zijn podcast Ludology en of hij al een boek aan het schrijven is en wat voor spellen er nog meer komen… van die dingen. En ook al gedroeg ik me als een verliefde puber, hij bleef de perfecte gentleman.

Schermafbeelding 2015-05-02 om 15.48.57

Je kan dingen, dat blijkt wel aan de tegels. Wat? Geen idee nog. Beeld van uitgever Stronghold Games via boardgamegeek

En die gentleman ontwikkelde een spel waarbij je geen zeemonsters op elkaar afstuurt maar aliens moet zien te overleven terwijl je probeert te ontsnappen van een ruimtestation, en alweer ten koste van elkaar. Gebaseerd op Survive: Escape from Atlantis is het team Engelstein aan de slag gegaan met deze ruimteversie met een hoop extra’s: dubbelzijdig spelbord, wapens, manieren om aliens te vangen en voor jezelf in te zetten – tis per slot van rekening erop of eronder en alles is geoorloofd in de zee en in de ruimte. Ik weet het zeker, competitieve geesten gaan hiermee een hoop lol beleven, all in good fun.

Wat maakt een spel controversieel?

Raar dan wel, dat sommige spellen controversie oproepen en sommige dus helemaal niet. Days of Wonder heeft uiteindelijk bakzeil gehaald door de constante stroom kritiek over het gebruik van de slavenkaart in Five Tribes. Kaarten met beelden van slaven, volledig met kettingen en al, bedoeld als handelswaar en in te zetten om van alles en nog wat geregeld te krijgen, was dit volgens Days of Wonder volledig in de geest van de tijd en een werkelijkheid in het 10e eeuwse Perzië. Het leverde enorme debatten op en boardgame-grootheden zoals Tom Vasel van de Dice Tower, Richard Ham van Rahdo Runs Through, de jongens van Shut up and sit down wisten niet hoe snel ze dit moesten veroordelen. Alternatieve namen verschenen, zoals ‘Assistenten’ in de tabletop-aflevering van Wil Wheaton op Geekandsundy, en uiteindelijk capituleerde Days of Wonder door de slaven te vervangen door viziers.

Schermafbeelding 2015-05-02 om 15.57.18

De originele marktkaarten waarbij slaven een handelswaar zijn – wat ze uiteraard ook waren in de slechte oude tijd

Deze slavencontroversie is niet nieuw: Puerto Rico gebruikt ‘helpers’ aka zwarte blokjes om jouw plantages te bewerken zodat jij als speler geld kunt verdienen. Een klassieker, maar vertel me niet dat dit iets anders dan slavernij inzetten als spelmechanisme. Ook Archipelago werkt met dit thema, zelfs letterlijk door wederom zwarte blokjes in te zetten als slaven die zelfs in opstand kunnen komen. En wat vinden we daar dan van?

Zijn wij Hollanders misschien te nuchter?

En zo uitgesproken als de gamewereld is over het onderwerp slavernij in spellen, zo weinig uitgesproken zijn we over andere thema’s. Hoe zit het met Small World? Waarbij jij met je fantasieleger rücksichtsloos als eerste de oude beschavingen wegwerkt en daarna je tegenstanders? The Manhattan Project waarbij je niet alleen bommen ontwerpt maar ook zonder pardon mikt op je tegenstanders? Risk? King of Tokyo? Of is het niet de boardgame-wereld die zich hier niet over uitspreekt, maar zijn wij nuchtere Hollanders dit?

FIVE-TRIBES-fakirkaarten

De nieuwe fakirkaart, die dus ook worden gebruikt als bron van inkomsten. En op spijkers moeten zitten. Mmm ik weet nu echt niet meer wat ik moet denken!

Ik moest er wel enorm aan wennen, dat ik achteraf pas doorkreeg dat er blijkbaar een controverse was, of dat je geacht werd iets te vinden van een onderwerp of een thema of een kleur blokje in een spel. Tot die tijd wierp ik mijn dobbelstenen in King of Tokyo en lachte ik om alle meppen die ik uitdeelde terwijl de stad aan puin gaat, juichte ik als ik als eerste en enige aan land was in Survive: Escape from Atlantis, zag ik de oude volkeren van Small World als een simpele sta in de weg voor mijn lust naar dominantie. Oprotten dus, ik kom eraan.

Of is een spel gewoon altijd een spel?

Tot die tijd vond ik het ook niet raar dat Iris van 9 liever een fiks pestspel speelt waarbij je elkaar dwarszit dan het coöperatieve spel het Verboden Eiland. Het concept van kleurige schatten delen met je broertje en gezamenlijk winnen of verliezen, wil er bij haar maar niet in. En ik snap dat. Voor mij waren het spellen, abstract ondanks de thematiek. Het zijn nog altijd blokjes, meeples, kaarten en mechanismen om een speldoel te bereiken. In werkelijkheid zou ik nooit iemand ergens af/neer/op/vanaf meppen, heus, en ik denk dat niemand anno nu nog achter de praktijk van slavernij staat.

Schermafbeelding 2015-05-02 om 16.36.25

Ik moet toegeven, van het thema van Tomorrow werd ik oncomfortabel: win het spel door zo min mogelijk bevolking te hebben. Hoe krijg je dat? Ach, je hebt toch kernwapens? Of biowapens? Beeld van uitgever: http://www.artana.com/games/tomorrow.html

Maar toch, de controverse kan te heftig zijn, dus komt Days of Wonder met een uitbreiding op Five Tribes waarbij er nergens het woord of beeld slaaf meer voorkomt. Dat de controverse zich beperkt tot een paar thema’s en dus niet alle, blijkt uit de aankondiging van Survive: Space Attack!, ontwikkeld door een van de zachtaardigste mensen in deze industrie die ik ken. Slavernij is slecht, elkaar de boot/ruimtestation afgooien is goed? Maar als hij het bedenkt, hoe kan het dan slecht zijn? Ik denk dat ik er nog meer even over denk en tot die tijd… Iris, potje overleven in de ruimte doen straks?

Wat vind jij? Zijn er thema’s of spelmechanismes die absoluut niet kunnen? Ben je wel eens oncomfortabel geworden van een spel?

Bijdrage van: Inez

Nog geen berichten.

En, hoe denk jij erover?

GAMIFIEDlife

Gamifiedlife is een platform voor bord- en kaartspellen. Spellen zijn leuk, mooi, interessant, innovatief en dat moet iedereen weten!

Copyrightshizzle

Gamifiedlife is een site van Inez Groen, gehost bij www.bigbosswebhosting.nl en gemaakt op WP GamesZone/Themefuse.
Icons made by Freepik from www.flaticon.com is licensed by CC BY 3.0

Reviewexemplaren

Gamifiedlife houdt zich aanbevolen ook jouw games te recenseren. Stuur deze naar Postbus 326 5060AH te OISTERWIJK en je krijgt onze eerlijke en ongezouten mening :)

SchrijfMee!

Gamefreak? Auteur? Journalist-in-de-dop? Schrijf mee en help deze site geweldig te maken! Mail naar mail@gamifiedlife.nl.